24 saatte ortak bir tuval

Mayıs 2011’de Los Angeles’ta, dört kişilik bir ekiple 24 saat içinde drawandsee.com’u yazdık. Aynı tuvale birkaç kişi aynı anda çizebiliyor, çizerken birbirini kameradan görüyor ve aynı ekranda yazışabiliyordu. Facebook’un ilk SoCal Camp Hackathon’unu bu uygulamayla kazandık.

O yıl UCLA’da değişim öğrencisiydim. Ekibin adı Funny Bone’du: Song Zheng, Rajiv Makhijani, Allen Wu ve ben. Salondaki diğer ekipler ağırlıkla Caltech, USC ve UCLA’dan geliyordu.

Tuval tek başına yetmiyor

Ortak tuval fikri 2011’de yeni değildi. Eksik olan çizgi değil, çizgiyi çeken kişiydi. Ekranda bir eğri beliriyor, ama onu kimin neden oraya çektiğini bilmiyorsunuz; bir dakika sonra iki kişi aynı yere bir şey ekliyor ve resim kimsenin istemediği bir yere gidiyor. Birlikte çizmek aslında konuşmanın bir biçimi; eksik olan da konuşma tarafıydı.

Biz kamerayı tuvalin yanına koyduk. Solda ekipteki herkesin görüntüsü ve bir sohbet kutusu, sağda ortak tuval duruyordu. Böylece bir çizgiyi nereye çekeceğinizi yazmanız gerekmiyordu; söylüyordunuz, karşınızdaki elin nereye gittiğini zaten görüyordu.

Uygulama bir web sitesiydi; kimsenin bir program indirmesi, eklenti kurması gerekmiyordu. Bu, hackathon’da işi kolaylaştıran değil zorlaştıran bir tercih: çizimi de görüntüyü de sohbeti de tarayıcının içinde, hem de aynı anda yürütmek zorundasınız.

Zorluk parçaların tek tek kendisinde değildi. Zorluk üçünün aynı anda, aynı sekmede ayakta kalmasıydı: her fırça darbesinin karşı tarafa, resmin tek bir elden çıkmış gibi görünmesini bozmayacak kadar hızlı ulaşması, bu sırada video görüntülerinin donmaması, sohbetin de ikisinin arasında kendine yer bulması.

Facebook mühendisleri imkânsız olduğunu düşünmüş

Facebook mühendisleri, böyle bir uygulamanın 24 saatte yapılmasının imkânsız olduğunu düşündüklerini söylediler. Haksız sayılmazlar. Parçaların her biri tek başına bir günlük iş, üstelik bir hackathon ürününün jürinin önünde ilk denemede çalışması gerekiyor; bozulduğunda düzeltecek zamanınız yok.

Birinci olduk. Daily Bruin 8 Mayıs 2011’de şunu yazdı:

The winning team, Funny Bone, which includes UCLA computer science students Song Zheng, Rajiv Makhijani, Seckin Can Sahin and Allen Wu, built an application called “Draw and See.” The app is a collaborative tool that lets multiple users draw on a shared canvas in real time while video and text chatting with each other.

Saate karşı yazmak

Zamana karşı kod yazmak benim için yeni değildi. ODTÜ’yü ilk kez ACM ICPC’ye ben götürdüm; 2010’da Los Angeles’taki yarışmada 74 takım arasında altıncı olduk. SPOJ’da 120’den fazla problem çözmüştüm.

Ama yarışma programcılığı ile hackathon aynı iş değil. ICPC’de problem size veriliyor ve çözüm ya doğrudur ya yanlış. Hackathon’da problemi siz seçiyorsunuz, tek bir doğru cevap yok; jüri çalışan bir şey görür ya da görmez. Bu yüzden 24 saatin kıt kaynağı yazma hızı değil, neyi yazmayacağınıza karar verme hızıdır.

Sıralama da aynı ölçüde önemli. Önce, bozulduğunda geri kalan her şeyi anlamsız kılacak parçayı ayağa kaldırmanız gerekiyor. Bizim ürünümüzde o parça belliydi: iki kişinin aynı tuvale aynı anda çizmesi. Bu çalıştıktan sonra eklenen her şey en kötü ihtimalle eksik kalacak bir özellikti; bu çalışmasaydı geri kalanın hiçbir önemi olmayacaktı.

O gün hangi özellikleri listeden çıkardığımızı tek tek hatırlamıyorum. Hatırladığım şey, çıkarma kararının işin en zor kısmı olduğu.

Aralık 2011, Palo Alto

Aynı yılın Aralık ayında ABD geneli kolej hackathon finaline gittik; Palo Alto’da dördüncü olduk. Orada yaptığım şey bana bugün o dereceden daha ilginç geliyor: konuma bağlı hikâyeleri bağımsız bir mobil uygulama olarak yazdım. Instagram aynı şeyi yıllar sonra yaptı.

Bunu bir öngörü hikâyesi olarak anlatmıyorum, çünkü değil. Bir fikri erken görmek tek başına bir varlık değil. Aynı dersi sonraki yıllarda iki kez daha aldım: Drawium’u kapattıktan sonra aynı işi yapan WalkMe 15 milyon dolar daha topladı ve San Francisco’ya taşındı. Standout’ta ise Gilt’in kurucu ortağı ve CEO’su Alexis Maybank aynı fikirle Project September’ı çıkardı; şirketin ölmesinin ana sebeplerinden biri buydu.

Konum hikâyeleri örneğinde bunun sebebi ayrıca açık. O uygulamanın işe yaraması için insanların hem oraya bir şey koyması hem de arkadaşlarının orada olması gerekiyordu; yani sıfırdan bir kitle kurmanız lazımdı. Instagram aynı şeyi yaptığında hem kitle hem de o özelliğin yanında duracak fotoğraflar zaten içerideydi. Bir platformun eksik özelliğini bağımsız bir uygulama olarak yazmak, o özelliği kazanmak değil, platformun bir gün sizi gereksiz kılmasını beklemek anlamına geliyor.

Aradaki fark fikrin kendisi değildi. Bir fikri aynı anda başkaları da görüyor; ayıran şey onu kimin dağıtabildiği.

Bir günün karşılığı

24 saatin karşılığı netti: bir birincilik, gazetede dört isim ve Aralık’ta Palo Alto’daki final. Karşılığı olmayan şey de aynı ölçüde netti. Bir hackathon ürünü insanların onu ikinci kez açıp açmayacağını, para ödeyip ödemeyeceğini, bir yıl sonra hâlâ orada olup olmayacağını göstermez. DrawAndSee’yi şirkete çevirmedik.

O yazı Facebook’ta geçirdim: Haziran–Eylül 2011, Palo Alto’da Reklam Optimizasyonu ekibinde stajyerdim. Hackathon’un buna yol açtığını söylemiyorum, sıralama böyleydi.

Bir fikre vakit ayırmadan önce bugün hâlâ aynı şeyi yapıyorum: o fikrin bir gün içinde ayakta durabilen en küçük hâlini arıyorum. O hâli tarif edemiyorsam sorun sürede değil, fikrin sınırlarının belirsizliğindedir. DrawAndSee’den bana kalan birincilik değil, bu alışkanlık.