Melek Yatırım Yaparken Nelere Dikkat Etmeliyiz — Nasıl Daha İyi Bir Yatırımcı Oluruz

Bu kayıt tek bir soru üzerine kurulu: önünüze bir yatırım turu geldiğinde neye bakarsınız; bu bakışı yıllar içinde nasıl daha isabetli hâle getirirsiniz.

Video, o dönem her cumartesi yaptığım canlı yayınlardan birinin kaydı. 2023 boyunca “Melek Yatırımcı Olmak” adlı bir kurs ve topluluk yürütüyordum; yayınların formatı da oradan geliyor. Aşağıdaki notları, videoyu açacak vakti olmayan biri için de sayfanın işe yaraması diye yazdım. Bölüm başlangıçlarını dakika olarak veremiyorum — kayıt canlı bir oturum, bölümler net sınırlarla ayrılmıyor.

Videoda ele aldığım sorular

Yayının omurgası, bir turu değerlendirirken sırayla sorduğum sorulardan oluşuyor:

• Bu ekip, bu problemi çözmek için neden başkalarından daha uygun?
• Talep gerçekten var mı, yoksa ortada yalnızca ürünün var olması gerektiğine dair bir inanç mı var?
• Bu şirket ölürse sebebi ne olur — bunu bugünden yazabiliyor muyum?
• Tur kaç yıl sonra bir sonuca dönüşür, o kadar bekleyebilir miyim?
• Yanılırsam kaybım ne olur, portföyün geri kalanı o kaybı taşır mı?

Sorular birbirinden bağımsız değil; birinin cevabı bir sonrakini değiştiriyor. Videoda her birini tek tek açıp neden bu sırayla sorduğumu anlatıyorum.

Şirketin kendi kontrolü dışındaki riskler

Bir girişim, ekibi iyi ve ürünü çalışıyor olsa bile göremediğiniz bir sebeple ölebilir. Kendi geçmişimden üç örnek, üçü de farklı sebepten kapandı.

Drawium’da ilgileniyormuş gibi davranan bir Avrupalı yatırımcı, ürün vizyonumuzu not aldıktan sonra bir ay önce rakibimiz WalkMe’ye yatırım yaptığını söyledi. WalkMe sonrasında 15 milyon dolar daha topladı. Rakip riski masadaki en görünmez kalemlerden biridir.

Kivi Video’da ürün çalışıyordu. LinkedIn üzerinden yaklaşık 3.000 kişiye ulaştık ve tek bir satış yaptık, tek bir aylığına. Sebep teknik değildi: yurt dışındaki muadilleri çok başarılıyken Türkiye’de insanlar kamera karşısına geçip kendini kaydedip kitlelere göndermek istemiyordu.

Payko’da ilk evi satmaya çok yaklaşmışken Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) projeyi bitirmemizi istedi ve şirketi aniden kapattık. Düzenleme riski iş modelinin merkezindeyse, o riski daha iyi bir ürünle kapatamazsınız.

“Bu şirket ölürse sebebi ne olur” sorusunu videoda bu yüzden erkene alıyorum. Ekip ve ürün üzerine konuşmak kolaydır; şirketi öldürecek şey çoğu zaman ikisinin de dışındadır.

Süre, dağılım ve rakamlar

Melek yatırımcılıkta getiriyi konuşmak kolay, süreyi konuşmak zordur. Mart 2014’te Udemy hisselerini hisse başına 0,02 dolardan, 1.000 dolarlık aldım ve yedi yıl tuttum; o pozisyondan 1 milyon dolar kazandım. Videoda bu örneği getiri tarafından değil, süre tarafından ele alıyorum: aynı karar yedi yıl boyunca ekranda bir fiyat göstermez, arada satamazsınız, size hiçbir şey hatırlatmaz.

Dağılım tarafında bugüne kadar 100’den fazla girişime yatırım yaptım. Sayının kendisi bir yöntemdir: tek tek isabet değil, yeterince geniş bir taban. On yıllık dönemde dolar bazında yaklaşık 60 kat getiriden söz ediyorum — bu kendi hesabım, bağımsız olarak doğrulanmış bir rakam değil.

Kararın kalitesi ile sonucun kalitesi

Başlığın ikinci yarısı bu. Kazanan bir yatırım kötü bir kararla da gelebilir, iyi verilmiş bir karar da sıfırlanabilir. Bu yüzden geriye dönüp bakarken sonucu değil, karar anında masada hangi bilginin bulunduğunu değerlendirmek gerekir.

Pratik karşılığı basit: yatırımdan önce kısa bir not yazın. Neden yatırım yaptığınız, doğru çıkması gereken varsayımın ne olduğu, yanılırsanız bunu nereden anlayacağınız. İki yıl sonra kendinizi dürüstçe değerlendirmenin başka bir yolu yok.

Bu video kimin işine yarar

• İlk çekini yazmak üzere olan, ama daha önce hiç tur değerlendirmemiş kişi.
• Birkaç yatırım yapmış, portföyün nasıl dağılması gerektiğine karar veremeyen yatırımcı.
• Karşı taraftan bakan kurucu: yatırımcının hangi soruyu neden sorduğunu bilmek, sunum hazırlarken işe yarar.

Nereden devam edebilirsiniz

İlk kapı olan sınıflandırma için akredite yatırımcı terimine, buradaki diğer kavramlar için sözlüğe bakabilirsiniz. Yukarıda geçen Udemy pozisyonunun tamamı Udemy’den nasıl 1 milyon dolar kazandım videosunda anlatılıyor.

Bu videonun tamamı elli yedi dakika.