Yönetim ekibi henüz yokken yönetim ekibini değerlendirmek

Erken aşamadaki bir şirkette değerlendireceğiniz bir yönetim kadrosu genellikle yoktur. Sunumda “CTO”, “CMO” ve “COO” yazan üç kutu görürsünüz; arkalarında üç kurucu ortak vardır ve üçü de aynı odada aynı işi yapmaktadır. Unvanları değerlendirmeye çalışmak zaman kaybıdır. Onun yerine üç şeye bakıyorum: kimi işe aldılar, kararı nasıl verdiler, ve gelen kişiler kaldı mı.

İşe alma kaydı, unvan tablosundan daha bilgilendirici

Bir kurucunun yönetici olarak ne yapabileceğini en iyi gösteren şey, kendinden daha iyi birini işe alıp alamadığıdır. Bu, sunumda görünmez; işe alma geçmişinde görünür.

Haziran 2017’den Mart 2018’e kadar ICY Capital’in Türkiye ofisinin açılışında çalıştım ve junior ile senior pozisyonlar için 10’dan fazla kişiyle görüşme yaptım. O süreçte öğrendiğim şey, işe alma kalitesinin görüşme sayısıyla değil, kararın hangi kanıta dayandırıldığıyla ilgili olduğuydu. Adayın geçmişte bitirdiği bir işi birlikte inceleyen bir ekip ile “kültüre uyum” hissine göre karar veren bir ekip, altı ay sonra çok farklı yerlerde olur.

Kurucuya sorulacak somut soru şudur: son üç işe alımınızı anlatın — kaç aday gördünüz, kimi neden elediniz, ve gelen kişi ilk doksan günde ne bitirdi. Bu sorunun cevabı, organizasyon şemasından çok daha fazlasını söyler.

Kararın nasıl verildiği, kimin verdiğinden önemli

İyi bir yönetim ekibinin ayırt edici özelliği, popüler olmayan bir kararı kanıta dayanarak alabilmesidir.

Haziran 2012’de Udemy’ye beşinci mühendis olarak girdim. Kurs önizleme fikrini CEO’nun desteğiyle hayata geçirdim; şirketin çoğu bunun ters tepeceğini, insanların içeriği hızlıca indireceğini düşünüyordu. Özellik dönüşüm oranlarını belirgin şekilde artırdı. Buradaki değerli kısım fikrin doğru çıkması değil, şirketin çoğunluk kanaatine rağmen ölçülebilir bir denemeye izin vermiş olmasıdır. Bir şirketin karar kültürünü bundan daha net gösteren bir şey bilmiyorum.

Değerlendirme görüşmesinde bunu şöyle arayabilirsiniz: son altı ayda ekibin çoğunluğunun karşı çıktığı hangi kararı aldınız, ve nasıl bittiği nereden belli oldu. “Herkes hemfikirdi” cevabı ya küçük bir ekibi ya da tartışılmayan bir lideri anlatır; ikisi de not edilmelidir.

Neyi kendileri takip ediyorlar

Bir ekibin ne yönettiğini anlamanın en hızlı yolu, kimse istemeden tuttukları sayıya bakmaktır. Kurucudan aylık gönderdikleri iç raporu isteyin; yatırımcı sunumunu değil, kendi ekiplerine gönderdiklerini. İçinde yakma oranı ve kaç aylık nakitleri kaldığı yazmıyorsa, o rakam şirkette kimsenin gündeminde değil demektir.

Aynı raporda ürün tarafında üç ya da dört anahtar performans göstergesi olmasını beklerim. On beş gösterge, hiçbirine bakılmadığının işaretidir; tek gösterge de öyle. Önemli olan sayıların çokluğu değil, aynı sayıların art arda gelen aylarda tekrar edilmesidir — tanım her ay değişiyorsa ölçüm yoktur.

Kalıcılık, en ucuz sinyal

İlk on çalışanın bugün kaçının şirkette olduğu, tek bir sayıdır ve elde etmesi bir e-posta sürer. Ayrılanların hangi ay ayrıldığı ve nereye gittiği de öyle. Bu sayı düşükse sebebi kötü olmak zorunda değil — ürün değişmiş olabilir — ama sebebini kurucudan dinlemeniz gerekir.

Kivi Video’da en kalabalık anımızda sekiz kişiydik ve Chrome eklentisi geliştiren bir ekibi yönettim. Sekiz kişilik bir şirkette bir kişinin ayrılması kadronun sekizde biridir; aynı olay yetmiş kişilik bir şirkette gürültüdür. Küçük ekiplerde kalıcılık oranını yorumlarken paydayı unutmayın.

Boşluğu kimin dolduracağını sorun

Erken aşamada eksik yetkinlik normaldir; eksik olanın farkında olunmaması değildir. Kurucuya “ekipte hangi yetkinlik yok” diye sorduğunuzda net bir cevap alamıyorsanız, ilk on sekiz ayın işe alma planı da yoktur.

Bu boşluğun nasıl doldurulacağı sermaye tablosuna doğrudan yansır. Kilit pozisyonları kapatmak için ayrılan opsiyon havuzu, yatırım öncesi mi sonrası mı hesaplandığına göre sizin payınızı değiştirir. Yönetim ekibi değerlendirmesiyle pay hesabı aynı masada durur; ikisini ayrı ayrı yapmak, sonradan sürpriz üretir.

Not defterine yazılacaklar

Yönetim bölümünü bitirdiğimde elimde şunlar oluyor: son üç işe alım ve her birinin ilk doksan gündeki çıktısı; çoğunluğa rağmen alınmış bir karar ve sonucu; ilk on kişiden kalanların sayısı; kurucunun beyan ettiği eksik yetkinlik ve onu kapatma planı; havuzun büyüklüğü ve hangi tarafta durduğu.

Beş kalemin hiçbiri “güçlü ekip” gibi bir ifade içermez. O ifadeyi kullandığınız anda, neyi ölçtüğünüzü artık bilmiyorsunuz demektir.