Takip turuna girmek ya da girmemek

Takip yatırımı kararı ilk yatırımdan daha zordur ve sebebi bilgi eksikliği değil, bilginin taraflı olmasıdır. Şirketi iki yıldır tanıyorsunuz, kurucuyla ilişkiniz var ve o şirkete bir kez zaten para koydunuz. Bu üçü, kararı verirken sizi aynı yöne itiyor.

Takip parası neden en baştan ayrılır

Yeni yatırımcılar geldikçe mevcut payınız erir. Orantılı haklarınız varsa aynı oranı koruma seçeneğiniz olur, ama seçeneği kullanmak için o anda nakde ihtiyacınız var. Turun geldiği ay para bulmaya çalışmak, kararı finansal duruma teslim etmek demek.

Seyrelmenin kendisi kötü bir şey değil. Şirket her turda daha yüksek değerlemeden para topluyorsa, küçülen payınızın parasal karşılığı büyüyor demektir. Takip yatırımının amacı erimeyi durdurmak değil, portföyü taşıyacağını düşündüğünüz şirkette maruziyetinizi artırmak.

Bu yüzden takip sermayesi portföy kurulurken ayrılır, tur açıldığında değil. Ayrılmış para, kararı zamanlamadan bağımsız hale getiriyor.

Yeni para yeni bir bulguya dayanmalı

Kararın tek işe yarar kuralı bu. Önceki turda koyduğunuz para, bu turda koyacağınız parayı savunmak için gerekçe olamaz — o para harcandı ve geri gelmesi bu turla ilgili değil.

Pratikte şöyle uygulanıyor: şirketi hiç tanımıyor olsanız, bugünkü şartlarla, bugünkü değerlemeden bu şirkete yatırım yapar mıydınız. Cevap hayırsa takip turuna girmemek doğru karardır, geçmişte ne kadar para koyduğunuzdan bağımsız olarak.

Bu kuralın en çok zorlandığı yer zora düşmüş şirketlerdir. Nakit ömrü biten bir şirkete köprü finansmanı vermek, çoğu zaman önceki kararı savunmanın pahalı bir yolu. Takip sermayesi işlediği görülen şirketlere gider. Portföyde yıllardır ne büyüyen ne kapanan şirketler birikir; bunlara konan her yeni lira, aynı parayı yeni bir yatırıma koymanın alternatif maliyetidir.

Sinyal baskısını tanıyın

Mevcut yatırımcının turda yer almaması, yeni yatırımcılar için olumsuz bir işaret sayılıyor. Kurucu da bunu bilir ve size bunu hatırlatır. Baskı gerçek ve kararınızı bozması da olağan.

Yapılabilecek şey baskıyı önceden konuşmak: ilk yatırımda kurucuya takip turlarına her seferinde girmeyeceğinizi, bunun şirket hakkındaki görüşünüzle her zaman aynı anlama gelmediğini söyleyin. Turda söylenen aynı cümle mazeret gibi durur; iki yıl önce söylenen cümle politika olur.

Turun şartlarını sıfırdan okuyun

Takip turu bir yatırım kararıdır ve durum tespiti gerektirir. Değerleme şirketin son iki yılda gösterdiği ilerlemeye göre makul mü, yoksa piyasanın genel havasını mı yansıtıyor. Yeni gelen yatırımcının likidasyon önceliği sizinkinin önüne mi geçiyor. Turda oynamak için öde hükmü varsa, girmeyen mevcut yatırımcıların payına ne oluyor.

Bir de turun kim tarafından yönetildiğine bakın. Yeni bir öncü yatırımcı şartları belirliyorsa, o yatırımcının kendi durum tespitini yapmış olması sizin için ek bir bilgi kaynağıdır. Turu mevcut yatırımcılar kendi aralarında kapatıyorsa, dışarıdan hiç kimsenin bu fiyata girmek istememiş olması ihtimalini hesaba katın.

Düşük değerlemeli bir tur, tek başına kötü haber değil. Şirketin gerçekten ilerlediği ama piyasanın değiştiği durumlarda, düşük tur takip yatırımı için en iyi giriş noktası olabiliyor.

Bazen doğru karar hiçbir şey yapmamaktır

Mart 2014’te Udemy hisselerini hisse başına 0,02 dolardan, toplam 1.000 dolarlık aldım ve yedi yıl tuttum. O yedi yıl boyunca verdiğim karar, her seferinde satmamak oldu.

Erken aşama yatırımda en pahalı hatalardan biri, işleyen bir pozisyondan zamanından önce çıkmak. İkincil piyasada makul bir teklif geldiğinde ya da şirket ilk anlamlı satın alma teklifini aldığında bu baskı gerçek oluyor; o noktada elinizde kalan tek savunma, yatırım ufkunuzu baştan yazmış olmak.

Takip turlarında da benzer bir sessiz seçenek var: girmemek ama satmamak. Payınız erir, oranınız düşer, ama pozisyonunuz durur. Portföyü taşıyacak şirket için bu, sermayenizi zorlamadan yukarı yönde kalmanın yolu.

Sermayeniz yetmiyorsa

Orantılı hakkınızı kullanamıyorsanız, hakkı bir sendikaya ya da başka bir yatırımcıya devretme seçeneğiniz olabilir; bu, anlaşmanızın ve o turun şartlarına bağlı. Bazı durumlarda özel amaçlı bir araç üzerinden küçük yatırımcıları toplayıp hakkı birlikte kullanmak da mümkün oluyor.

Hiçbiri mümkün değilse seyrelmeyi kabul edin ve bunu portföy tasarımınıza yazın. Takip parası ayırmadan kurulan bir portföyde payların erimesi bir sürpriz değil, baştan bilinen bir maliyettir.