Buradan sonrası: ilk portföyünüz için bir plan

Bugüne kadar 100’den fazla girişime yatırım yaptım. Portföyün sonucunu bugüne kadar tek bir satır belirledi: Mart 2014’te hisse başına 0,02 dolardan aldığım 1.000 dolarlık Udemy hissesi. Yedi yıl tuttum ve o pozisyondan 1 milyon dolar kazandım. Aynı portföyde geriye hiçbir şey döndürmeyen çok sayıda yatırım var.

Anlatmak istediğim şey o satırın kendisi değil. Mart 2014’te hangi satırın o satır olacağını bilmiyordum ve bilmenin bir yolu da yoktu. Bu kursun geri kalanında anlatılan her şey — çeşitlendirme, inceleme, takip, orantılı hak — bu tek cümlenin sonucudur. Aşağıda, buradan sonra ne yapılacağını sıralıyorum.

Üç sayıyla başlayın

İlk yatırımdan önce üç şeyi yazın:

1. Tamamını kaybettiğinizde hayatınızda hiçbir şeyin değişmeyeceği toplam tutar.
2. Bu tutarla kaç yatırım yapmayı planladığınız.
3. Bu portföyü kurmak için kendinize verdiğiniz yıl sayısı.

Çek büyüklüğü bu üç sayıdan bir bölme işlemiyle çıkar. Bir kampanyanın ne kadar ikna edici olduğuna göre değil. Ayrıca ayırdığınız tutarın bir kısmını takip turları için kenarda tutun; iyi giden şirkete ikinci kez girmek için o gün nakde ihtiyacınız olur.

Üçüncü sayı en çok atlananı. Otuz yatırımı bir yılda yaparsanız portföyünüzü o yılın fiyat seviyesine sabitlemiş olursunuz. Üç dört yıla yaymak, farklı seviyelerden girmenizi ve ilk yılın hatalarını sonraki kararlara yansıtmanızı sağlar.

Her yatırımda bir sayfa yazın

Yatırımı yaparken şu üçünü yazın: bu şirketin çalışması için doğru olması gereken şey, bir yıl sonra bakacağınız üç rakam ve girdiğiniz değerleme. Bu sizin yatırım tezinizdir ve tutulması on dakika sürer.

Faydası üç yıl sonra ortaya çıkar. Portföyünüze baktığınızda, haklı çıktığınız yerlerle şanslı olduğunuz yerleri ayırmanın başka bir yolu yok. Bu ayrımı yapamayan bir yatırımcı, on yıl sonra da ilk yılki kadar iyi karar veriyor olur.

Anlaşma akışını kaynağa çevirin

Portföyünüzün kalitesinin üst sınırını, önünüze gelen şirketlerin kalitesi belirler. Bir platformun ana sayfası bir kaynaktır, tek kaynak olmamalı. Melek grupları, sektör etkinlikleri, daha önce yatırım yaptığınız kurucuların tanıştırdığı ekipler ve birlikte çalıştığınız insanlar — akışın büyük kısmı zaman içinde buradan gelir.

Bunun bir de karşılığı var. Kurucuların pay defterinde görmek isteyeceği biri olmak, para dışında bir şey vermeyi gerektirir: bir müşteri, bir aday, bir teknik cevap. Ne verebileceğinizi bilmiyorsanız, ilk yıl vermeyi öğrenmek için harcansın.

Süreyi baştan kabul edin

Bu paranın yıllarca elinizde olmayacağını, arada bir fiyatı olmayacağını ve geri çağıramayacağınızı baştan kabul edin. Udemy pozisyonunu yedi yıl tuttum; bu erken aşamada olağandışı bir süre değil. Yatırım ufkunuzu buna göre seçin ve bu süre boyunca ihtiyaç duyacağınız parayı buraya koymayın.

Yanlış giden şeyleri kaydedin

Bu kursta anlattığım örneklerin çoğu kendi kapanan şirketlerimden geliyor, çünkü en çok oradan öğrendim. Şubat 2015’te kurduğum Standout’u öldüren ana sebeplerden biri, Gilt’in kurucu ortağı ve CEO’su Alexis Maybank’in aynı fikirle Project September’ı çıkarmasıydı. Haziran 2021’de kurduğum Kivi Video kapandığında sebep ürün değil kültürdü. Ağustos 2023’te kurduğum Payko’da ilk evi satmaya çok yaklaşmışken Sermaye Piyasası Kurulu projeyi bitirmemizi istedi ve aniden kapattık.

Üçünde de kurucuydum, yani mümkün olan en yakın noktada duruyordum. Üçünün de kapanma sebebini kuruluş gününde göremezdim. Bir yatırımcı olarak bunu göreceğinizi varsaymayın; bunun yerine, göremediğiniz şeyin portföyü tek başına batırmayacağı bir yapı kurun.

Sonraki adım

En makul başlangıç şu: yukarıdaki üç sayıyı yazın, en az iki farklı kaynaktan kampanya izlemeye başlayın ve ilk yatırımınızı planladığınız çek büyüklüğünün altında bir tutarla yapın. İlk turun asıl işlevi getiri değil, sürecin nasıl işlediğini görmektir: belgeler nasıl geliyor, para nerede bekliyor, güncellemeler geliyor mu.

Yılda bir kez de geriye bakın. Yatırımlarınızı tek bir listede tutun, her satırın yanına yatırım anında yazdığınız tezi, girdiğiniz değerlemeyi ve o şirketten en son ne zaman haber aldığınızı koyun. Bu liste bir yıl sonra portföyünüzün gerçek durumunu, üç yıl sonra da kendi karar kalitenizi gösterir.

Sonra ikinciyi yapın. Portföy, tek tek kararların zamana yayılmış toplamıdır; başka türlü kurulmuyor.