Anlaşma özetini hangi sırayla okurum

Anlaşma özeti (term sheet), bir yatırımın fiyatını, yapısını ve tarafların haklarını birkaç sayfada toplayan belgedir. Kural olarak bağlayıcı değildir, ama turun sonucunu büyük ölçüde o birkaç sayfa belirler; sonraki uzun sözleşmeler bu özetin üzerine yazılır. Maddelerin tek tek ne yaptığını ayrıntısıyla ayrı bir rehberde yazdım. Burada anlatmak istediğim şey başka: küçük bir çekle giren bir melek olarak bu belgeyi hangi sırayla okuduğum.

Sıra önemli, çünkü küçük çekli yatırımcı maddelerin çoğunu yazmaz. Öncü yatırımcının müzakere ettiği belgeye katılırsınız. Sizin işiniz her satırı pazarlık etmek değil, standarttan sapan satırı görmek ve buna göre karar vermektir: girerim, fiyattan indirim isterim, ya da geçerim.

Birinci: para, fiyat ve oran

İlk üç satır tutar, ön-para değerlemesi ve karşılığında alınan oran. Oranın belgede yazılı olmasını isteyin; hesabın sizin tarafınızda tutması yetmez. Aradaki fark genellikle opsiyon havuzunun hangi tarafta durduğundan çıkar.

İkinci: kâğıdın türü

Aldığınız şey pay mı, dönüştürülebilir bir kâğıt mı? Fiyatlı bir turda hisse alıyorsanız oran bugünden bellidir. Kâğıt alıyorsanız bugün belli olan şey yalnızca ödediğiniz paradır; oranınız sonraki turda belli olur ve o zaman okunacak iki parametre değerleme üst sınırı ile iskontodur.

Üçüncü: çıkışta para nasıl dağılıyor

Likidasyon önceliği, satışta kimin önce ödeneceğini belirler. Erken aşamada standart kabul edilen kurgu yatırılan tutarın bir katı ve katılımsız önceliktir. Çarpanın bir katın üzerine çıktığı ya da katılımın üst sınırsız yazıldığı bir belgede, orta büyüklükteki bir satışta adi paylara kalan hızla erir. Yüzdeniz ne alacağınızı değil, ne alacağınızın hesaplanacağı sırayı gösterir.

Dördüncü: sonraki turda ne olur

İki madde. Seyreltme koruması, şirket daha düşük bir değerlemeden para toplarsa payınızın nasıl düzeltileceğini söyler; ağırlıklı ortalama standarttır, tam koruma agresiftir ve faturasını kuruculara keser. Orantılı hak ise sonraki turda payınızı korumak için yatırım yapma hakkıdır. Bu madde çoğu zaman yalnızca belirli bir tutarın üzerinde yatırım yapanlara verilir; eşiğin sizin çekinizin üstünde olup olmadığını okuyun.

Beşinci: kim karar veriyor

Yönetim kurulunun kaç kişiden oluştuğu, koltukları kimin doldurduğu ve onayınız olmadan yapılamayacak işlerin listesi — yani haklar sepeti — burada durur. Küçük çekle koltuk beklemeyin; beklenecek şey, şirketin satışı, yeni tur ve esas sözleşme değişikliği gibi kalemlerde bir onay hakkının bulunup bulunmadığıdır.

Altıncı: ne göreceğim

Bilgi hakları yatırımdan sonraki üç yılınızı belirler. Ne sıklıkla ve hangi ayrıntıda rapor alacağınız yazılı olmalı. Yazılı değilse, kötü giden bir çeyrekte hiçbir şey öğrenemezsiniz; kötü haber en çok o dönemde gecikir.

Yedinci: kurucular bağlı mı

Kurucu paylarının hakediş takvimi ve varsa bekleme süresi. Parayı ekibe veriyorsunuz; ekibin kalması için yazılmış bir madde yoksa aldığınız risk şirketin riski değil, tek tek insanların kararıdır.

Sekizinci: dilimler ve kilometre taşları

Yatırım dilimlere bölünmüşse, ikinci dilimin hangi hedefe bağlandığını okuyun. Erken aşamada hedefler sık kaçırılır ve ikinci dilim çoğu zaman gelmez. Şirketin planını gelecekmiş gibi kurduğunu görüyorsanız, gelmeme ihtimalini kurucuyla açıkça konuşun.

Küçük çekle neyi pazarlık ederim

Bir turda tek başıma fiyat belirleyecek büyüklükte değilsem üç şeyi isterim, gerisini tartışmam. Birincisi bilgi hakları: üç ayda bir gelen kısa bir rapor, kötü haberi altı ay geciktirmenin önündeki tek engel. İkincisi orantılı hak, eşiği çekimin altında yazılmak kaydıyla. Üçüncüsü kurucu hakediş takvimi.

Tartışmadığım şeyler de belli: yönetim kurulu koltuğu, benim için özel yazılmış bir öncelik maddesi, kurucuların hareket alanını daraltan onay listeleri. Bunları istemek küçük bir çek için hem gerçekçi değil hem de sonraki turlarda şirketi pahalıya mal eder. Erken aşamada sizi koruyan şey sözleşmedeki madde sayısı değil, şirketin büyümesidir; belgeyi bu cümleyi akılda tutarak okuyun.

Bir de şu var: anlaşma özetine bakarken sürenin kendisi bir bilgi. Kurucu belgeyi kırk sekiz saat içinde imzalamanızı istiyorsa, o aciliyetin sebebini sorun. Meşru bir sebep olabilir — tur kapanıyordur, öncü yatırımcı takvim koymuştur. Sebep söylenemiyorsa, aciliyet müzakere tekniğidir ve yatırım kararı için kötü bir zemindir.

Bu sekiz başlığı bir sayfaya çıkarıp yanlarına “standart / sapma” diye not düşün. Sapma yoksa karar ürüne ve ekibe kalır. Sapma varsa, sapmanın kime yaradığını sorun; cevabı çoğu zaman belgenin en kısa cümlesinde durur.